پلیس در مقاطع مختلف
دوره آریایىها: شهریار ریش سفیدان و پیران
دوره مادها: واسطه
دوره هخامنشیان: خشترپاون، شهربان، نگهبان، كاراون، ارك پات، اركبند، بازرسان شاهی، استخبارات
دوره سلوكىها: به سبك دوره هخامنشیان
دوره اشكانیان: سازمان پولیس
دوره ساسانیان: شهریك، دیهیك، كوئپان، دیوان حراس، نیزهداران
دوره اسلام: محتسب، شرطه، شحنه، معاون، متوالیالشرطه، صاحبالجسر، امرالجسر(امرالجسرین)، درابون، عامله الشرطه، والى الحرب، عسس، عسشباشی، حاكم، حافظ، صاحبالمدینه، صاحباللیل، طوافاللیل، احداث
دوره افشاریه: داروغه، كدخدا، سرهنگ، خلیفه، نواب، پاسبان
دوره زندیه: داروغه،كلانتر، محتسب، نقیب، میرشب، گزمه
دوره صفوی: دیوان بیگى داروغه، میرشب گزمه، شبگرد، پاكار، كشیكچیان دربندها، محتسبالممالك، كلانتر، ادارهاحداث
دوره قاجاریه: نسقچی، فراشباشی، دهباشی، پنجاهباشی، یوزباشی، میرغضب (ماموراعدام)، گزمه، میرشب شبگرد، داروغه، كلانتر
تاریخچه افسران نظمیه(از زمان ناصرالین شاه تا انقراض سلسله قاجاریه(
• كنت دمونت فورت:
كنت در پی درخواست ناصر الدین شاه از دولت اطریش به عنوان كارشناس امور پلیس به امنیت شهری به ایران آمد و پس از بررسی اعلام كرد كه با 400 پلیس پیاده و 60 پلیس سواره می تواند امنیت تهران را تأمین نماید و پس از تدارك مقدمات كار روز 16 ذیقعده سال 1295 هجری قمری اولین تابلوی شهربانی تهران نصب گردید كه عبارت بود از (اداره جلیله پلیس دار الخلافه و احتسابیه) و به این ترتیب تهران برای نخستین بار دارای پلیس شد.
كنت برای حفظ نظم و امنیت تهران مقرراتی وضع كرد كه به كتابچه قانون كنت معروف گردید. چندی بعد اداره پلیس تهران به صورت وزارت نظمیه در آمد و چهره تازه ای به خود گرفت و دارای سازمان منظم و ادارات ثابتی شد وی بر مبنای مقررات مصوبه با شدت و قدرت كامل در حفظ امنیت شهر می كوشید و در برابر خلاف كاران فوق العاده سختگیری نشان می داد او همچنین ترتیبات منظم و مقررات تازه ای برای زندان و زندانیان وضع و به مورد اجرا گذاشت.
كنت از سال 1295 تا سال 1309 هجری قمری در انجام وظایف خود كوشید و سرانجام بر اثر دسیسه و تحریك درباریان و به ویژه كامران میرزا فرزند شاه و حاكم تهران از سمت خود معزول گردید.
• سید عبدالله خان نظام السلطنه
وی در سال 1309 كه كنت دمونت فورت از سمت وزارت نظمیه معزول شد، رئیس نظمیه تهران شد دكتر فوریه پزشك مخصوص ناصرالدین شاه در باره وی می نویسد (ابوتراب خان به من گفت رئیس تازه پلیس ، سید عبدا... برادر میزرا عیسی وزیر ناب الحكومه تهران این مقام را كه تیول نایب السلطنه است از او به ماهی هزار تومان اجاره كرده و انصاف این است كه این مبلغ برای چنین مقامی بسیار كم است)
در كتاب (شرح حال رجال ایران ) آمده است ( ریاست شهربانی یا وزارت انتظام السلطنه بیش از 7 ماه طول نكشید و به جای او میرزا ابوتراب خان نوری كه قبلاً معاون كنت دمونت فورد بود به سمت وزیر نظمیه تعیین شد)
• میرزا عیسی خان وزیر
بعد از نظم الدوله، میرزا عیسی خان وزیر رئیس نظمیه شد و بر یك عده ای افسران ارشد و رصد باشی و داروغه و سایر عواملی كه آسایش و امنیت شهر را تأمین و با متخلفین در مبارزه بودند ریاست داشت. گفته شده وی وظایف خود را به دقت انجام می داد و در اجرای دستورات مقامات بالا بسیار جدی بود.وی در سال 1288 شمسی در وبای اولی كه در تهران شیوع یافت بدرود حیات گفت.
• كریم خان مختار السلطنه
پس از درگذشت میرزا عیسی خان وزیر، كریم خان مختارالسلطنه به سمت «وزیر نظمیه» منسوب گردید و شروع به اصلاحات این دستگاه كرد. مختارالسلطنه نظمیه را به صورت سازمان منظم و صحیحی در آورده و دو اثر مربوطه را تشكیل و شهر تهران را به چهار ناحیه (كمیساریا) تقسیم نمود و آمار جمعیت تهران را كه در آن تاریخ 160000 نفر بود با نقشه محلات پایتخت و تعداد خانه ها و دكاكین و كلیه ابنیه تهیه و آماده ساخت.
وی علاوه بر این واحدی به نام ژاندارمری كه تا آن زمان اسمی از آن برده نمی شد ترتیب داد و با تصویب دولت وقت هنگهای افشار ـ بكشلو ـ فیروزكوه و تهران و سوادكوه را تحت فرماندهی خود گرفت و چون فرد كاردانی بود اداره بلدیه را به عهده گرفت و چندی نگذشت حكومت تهران را هم به او واگذار كردند و بدین ترتیب كلیه امور انتظامی و حل مسائل حقوقی و كیفری به عهده او گذاشته شد.
وی دو بار به حكومت تهران و ریاست نظمیه منصوب شد.
• معاون الدوله
محمد ابراهیم خان معاون الدوله پسر فخر خان امین الدوله كاشانی پس از مختارالسلطنه به وزارت نظمیه و احتسابیه منصوب شد . وی قبل از ریاست نظمیه در مسئولیتهای نظیر وزارت تجارت ، معاونت وزارت عدلیه، كارگزار آذربایجان، كنسول و كارپرداز اول دولت ایران در قفقاز و ... داشت و در اواسط 1314 هجری قمری به ریاست نظمیه منصوب و در اوایل سال 1316 هـ .ق از این سمت استعفاء داد.
گفته شده وی فرد كارآمدی بود كه بعدها به سمت وزارت امور خارجه انتخاب شد. ظاهراً معاون الدوله اولین فرد غیر نظامی است كه به سمت وزارت نظمیه منصوب شده است.
• آقابالا خان(سردار افخم)
آقابالا خان صاحب لقبهای معین نظام ، وكیل الدوله و سردار افخم است. وی ابتدا سرتیپ فوج كامران میرزا بود كه در سال 1303 هـ . ق لقب صارم السلطنه درخواست كرد لاكن در جمادی الثانی سنه 1304 به درجه میر پنجی ارتقاء یافته و به معین نظام ملقب گردید . گفته شده وی در سال 1327 هجری قمری پس از بركناری از ریاست نظمیه درحالی كه حكومت گیلان را بر عهده داشت در شهر رشت به دست مشروطه طلبان و آزادی خواهان كشته شد.
آقابالاخان مورد لطف خواص كامران میرزای نایب السلطنه پسر ناصر الدین شاه و پدر زن محمد علی شاه بود .
• فتح ا... سعید السلطنه
فتح ا... سعید السلطنه فرزند میرزا رفیع نظام العلماء تبریزی در سال 1288 قمری در تبریز متولد شد. در دوران سلطنت مظفر الدین شاه مدتی رئیس فوج توپچی مقدم مراغه و سپس رئیس فوج پیاده نه خوی شد . در سال 1313 هجری قمری مدتی معاون استانداری فارس بود و در سال 1315 قمری به پیشكاری حكومت تهران منصوب شد . در سال 1322 قمری عهده دار ریاست نظمیه تهران بود و در سال 1324 قمری به حكومت بوشهر رسید. در سال 1325 قمری در زمان نخست وزیری ابوالقاسم ناصر الملك رئیس نظمیه تهران شد.
انتصاب وی به ریاست مقارن با وضع بسیار آشفته كشور بود و مشروطه طلبان و آزادی خواهان از یك طرف و طرفداران استبداد از طرف دیگر صف آرایی نموده و اوضاع سیاسی كشور به شدت مخشوش بود. در چنین وضعیتی نه تشكیلات نظمیه و نه رئیس نظمیه هیچ یك نمی توانستند عامل مؤثری در استقرار نظم و امنیت عمومی باشند.
• اعظم السلطنه
وزارت نظمیه اعظم السلطنه در تهران مصادف بود با شورشهای پیاپی مردم (در آستانه پیروزی مشروطه طلبان) كه دیوانه خانه عدلیه می خواستند تحصن كسبه و دانش آموزان مدرسه دارالفنون در سفارت انگلیس و مهاجر علماء از تهران و ترور میرزا علی اصغر خان اتابك و عزل عین الدوله و صدارت میرزا نصرا... خان مشیرالدوله و صدور فرمان مشروطیت ، گفته شده وی از امور انتظامی اصلاً اطلاع نداشت . از وقایع مهم دوره ریاست اعظم السلطنه ترور امین السلطان و واقع معروف به توپخانه است.
• معتضد دیوان
معتضد دیوان روز بیست وهشتم ذیقعده 1325 هجری قمری به دستور محمد علی شاه به وزارت نظمیه تهران منصوب شد از وقایع مهم عهد و زمان وزارت معتضد دیوان وكیل واقعه تكیه دولت و دیگری واقعه پرتاب نارنجك به سوی اتومبیل محمد علی شاه، شش نفر مقتول و عده ای مجروح می شوند معتضد دیوان 3 نفر از جمله حیدر خان عمواوقلی را به اتهام ساختن بمب دستگیر می نماید و همچنین اقدام به علت اعتراضاتی كه به عمل آمد باعث عزل معتضد دیوان گشت.
• عبدل الحسین خان (سردار سالارالمك گروسی)
از دوران ریاست نظمیه عبدل الحسین خان (سردار سالارالمك گروسی ) حسن علی خان امیر نظم و كارهای وی در نظمیه اطلاع چندانی در دست نیست.
گفته شده چون دوره كشمكش بین محمد علی شاه و مشروطه طلبان پیش آمد شاه یكی از خاصان خود یعنی (رضا بالا) را به ریاست نظمیه گماشت.
• رضا بالا
وی آخرین رئیس نظمیه دوران استبداد صغیر (زمان محمد علی شاه) می باشد وی از ایادی محمد علی شاه بود و موظف بود كه آزادی خواهان و مشروطه طلبان را تحت فشار و شكنجه قرار دهد ولی چون محمد علی شاه از سلطنت خلع شد و قوای مجاهدین در سال 1307 هجری قمری وارد تهران شدند رضا بالا ناچار پست خود را ترك گفت .
• یپرم خان
اولین رئیس نظمیه تهران در عصر مشروطیت از ارامه قرباق گنچه و از اعضای مرموز حزب ارتجاعی داشناكستیون بود و در ایران تشكیلات داشناك را به وجود آورد او به ظاهر داعیه آزادی خواهی داشت و با عواملی كه داشت خود را شبه انقلابی نشان می داد و به هنگام حمله به تهران فرماندهی گروهی از داشناكها را به عهده گرفتن و بعد از سقوط محمد علی میرزا و فتح تهران توسط مجاهدین به ریاست نظمیه تهران برگزیده شد.
یپرم خان پلیس های سوار مخصوص گشت شبانه در شهر و دسته جات پیاده پلیس برای مراقبت از نقاط مهم پایتخت به وجود آورد و كلانتری ها را ازخانه كدخدا به مركز مشخصی به نام كمیساریا انتقال داد و اداره ای به اسم اداره تحقیق كه معادل اداره اطلاعات بود تأسیس كرد و عمارت و میدان توپخانه را به محل جدید نظمیه اختصاص داد . روی هم رفته اقدامات وی در زمینه سرو سامان بخشیدن به نظمیه تهران قابل توجه بود . نظم بخشی و سازمان دهی از ویژگی های یپرم است .
یپرم خان یك بار از ریاست نظمیه استعفاء كرد . ولی پس از شكست دادن سالارالدوله به ریاست نظمیه منصوب شد و بعدها در جنگ با سالارالدوله در هشت فرسنگی همدان از پای درآمد گفتنی است یپرم خان بودجه پرسنلی كاركنان نظمیه را از محل درآمد با ندرول مشروبات و تریاك و عوارض قیان تصویب و تأمین نمود و درجه داران نظمیه را به این صورت تأمین كرد. رصد باشی، یوزباشی، كمیسر، سركمیسر، كلانتر.
• مظفر اعلم
وی یكی از معاونین یپرم خان بود . از كارهای یپرم خان در زمان ریاستش بر نظمیه تشكیل پلیس سوار بود كه آن را به مظفر خان اعلم داده بود و برای آنكه بین پلیس سوار و پلیس عادی تفاوتی باشد این گروه را ژاندارم نامید این ژاندارم ها وظایف ژاندارمهای بعدی را كه حفظ امنیت در راه ها و روستاها باشد نداشتند و به منزله كلانتریسوار سالهای بعد بودند . پس از استعفای یپرم خان از ریاست نظمیه (دوره اول) مظفر اعلم به ریاست نظمیه برگزیده شد و چون یپرم بازگشت اعلم به ارتش منتقل گردید در زمان ریاست نظمیه اعلم حادثه قتل صنیع الدوله اتفاق افتاد و هر چند قاتلین به وسیله شهربانی دستگیر شدند ولی سفارت روسیه مداخله كرده آنها را از نظمیه ایران گرفت و برای محاكمه و مجازات به روسیه فرستاد.
• سردار نظام(سردار شوكت)
وی از فارغ التحصیلان دارالفنون و از مشروطه خواهان به شمار می رفت و در زمان استبداد صغیر فراری و مخفی بود . او نخستین كسی است كه به باسواد كردن افراد پلیس توجه كرد و معتقد بود كه پلیس باید آموزش كافی ببیند لذا آموزشگاه هایی برای تربیت افسران تشكیل داد ولی ریاست او زود گذر بود.
• قاسم پوروالی
قاسم پوروالی یا قاسم والی، فرزند علی خان در سال 1271 خورشیدی متولد شد وی تحصیل كرده فرانسه بود و در سال 1291 خورشیدی به ریاست كل نظمیه و درجه سرداری رسید و ملقب به سردار همایون گردید. در دوران ریاست كوتاه وی هیچ تحولی در نظمیه روی نداد تا اینكه سوئدی ها كار نظمیه را بدست گرفتند . قاسم پوروالی سپس به حكومت تهران ، ریاست بریگاد مركزی ،كفالت وزارت جنگ، ریاست تفتیش قشون، حكومت اراك و در سال 1299 خورشیدی به ریاست دیوزیون قزاق منصوب شد .
گفته شده بیشتر سمت هایی كه به پوروالی داده شد به اشاره و پشتیبانی بیگانگان بود .
• سرهنگ وسته(اهل سوئد)
در پی موفقت مجلس دوره دوم با استخدام مستشاران خارجی وسته اهل سوئد با درجه سرهنگی به ریاست نظمیه تهران رسید وی در اولین گام حدود 60 تن افسران شاغل را در نظمیه را اخراج نمود و در گام بعدی پس از پاكسازی نظمیه و بررسی موفقیت به آموزش افسران و افراد پلیس همت گمارد.
وستداهل تعدادی از افراد نظمیه را رای اخد تعلیمات به پادگاه های باغشاه و یوسف گسیل داشت و قزوین بر این نقطه دو آموزشگاه اختصاصی پلیس دایر كرد. یكی از این آموزشگاهها به آژان ها (افراد پلیس را آژان می گفتند) سواد خواندن و نوشتن زبان فارسی و شیوه كار پلیس انتظامی را یاد می داد و دیگری كه به مدرسه آسپیرانی موسوم بود افراد پلیس را در رشته های آگاهی و كشف جرایم و كارآگاهی تغییر مجرمین سیاسی تعلیم می داد. وستداهل به همراه مشاوران خود تهران را از نظر انتظامی به ده ناحیه تقسیم بندی و در هر ناحیه یك كلانتری كه آن روزها كمیساریا خوانده می شد تأسیس نمود .
شهربانی وستداهل نقش عمده در دستگیری اعضاء كمیته مجازات بر عهده داشت. وستداهل و هیئت سوئدی همراه وی در پی به قدرت رسیدن رضا خان با دسائس وی از كار بركنار شدند.
فرماندهان شهربانی در دوره انقلاب اسلامی(از پیروزی انقلاب اسلامی تا ادغام نیروهای انتظامی 12 فروردین 1370)
• سرهنگ ستاد ناصر مجللی
كه در واقع اولین رئیس شهربانی پس از پیروزی شكوهمند انقلاب اسلامی می باشد از افسران قدیمی ارتش بود كه در زمان حكومت دكتر محمد مصدق ریاست شهربانی شیراز را به عهده داشت و بعد از كودتای 28 مرداد دستگیر شد و به زندان افتاد وی در سال 1340 به علت مخالفت با رژیم پهلوی بازنشسته و مجدداً روانه زندان گردید او مدتها در زندان قزل قلعه در زندان انفرادی به سر برد و پس از آن توسط رژیم سابق ممنوع الخروج بود و تحت نظر قرار داشت گفتنی است در فاصله پیروزی انقلاب اسلامی (22 بهمن57) تا زمان انتصاب سرهنگ مبعلی (28بهمن57) سرلشگر محمدعلی نوروزی كه قبلاً ریاست شهربانی اصفهان را برعهده داشت به عنوان سرپرست موقت شهربانی مامور سر و سامان دادن به اوضاع آشفته شهربانی شده بود.
• سرتیپ مصطفی مصطفایی
كه پس از به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی ایران در پست سرپرستی پلیس تهران و سپس معاونت انتظامی شهربانی كل كشور خدمت می نمود در تاریخ 29/3/58 به ریاست شهربانی كل جمهوری اسلامی ایران برگزیده شد وی متولد 1306 شهرستان كرمانشاه و دارای مدرك كارشناسی (لیسانس) در رشته حقوق قضایی بود.
• مهندس مصطفی میرسلیم
كه در تاریخ 28/11/57 به عنوان سرپرست شهربانی كار خود را آغاز كرد در سال 1326 در تهران متولد شد وی دوره متوسطه را در دبیرستان البرز به پایان رساند و سپس برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت میرسلیم در سال 1354 به ایران بازگشت و در دانشكده پلی تكنیك تهران مشغول به تدریس شده و با دانشجویان و دانشگاهیان مسلمان همكاری سیاسی خود را شروع كرد و در سال 1355 به عنوان كارشناس و مسئول آموزش و مدیر بهره بردرای متروی تهران شروع به كار نمود پس از پیروزی انقلاب اسلامی در شكل دادن به اولین گروه مسلح سپاه و آموزش و تربیت آنها مشاركت كرد و در اسفندماه 1357 به عضویت شورای مركزی حزب جمهوری اسلامی درآمد وی در اواخر سال 1358 از سوی آیت ا...مهدوی كنی وزیر كشور وقت با حفظ مسئولیت معاونت سیاسی و اجتماعی وزارت كشور به سرپرستی شهربانی جمهوری اسلامی منصوب گردید پیشنویس طرح سازمان شهربانی در زمان سرپرستی مهندس میرسلیم تهیه شد.
• شهید سرتیپ هوشنگ وحیدی دستگیری
در سال 1340 در تهران و در خانواده ای مذهبی چشم به جهان گشود وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدارس تهران به پایان برد و سپس به دانشگاه پلیس راه یافت و پس از طی دوره دانشكده افسری به خدمت شهربانی درآمد و در سمت های مختلف به كار پرداخت وی مدتی قبل از انقلاب تقاضای بازنشستگی كرد و از خدمت در شهربانی معاف شد پس از پیروزی انقلاب اسلامی سرهنگ هوشنگ وحیدی دستگردی به خدمت فرا خوانده شد و با سمت ریاست شهربانی اصفهان به كار پرداخت و به شهربانی آنجا سرو سامان بخشید و سپس به معاونت كل شهربانی و در تاریخ 14 بهمن 59 به ریاست شهربانی كل جمهوری اسلامی ایران منصوب شد سرهنگ وحید دستگردی در روز 7 شهریور 1360 در حادثه انفجار نخست وزیری مجروح و پس از 7 روز بستری شدن در بیمارستان به دعوت پروردگارش لبیك گفت و به خیل شهدای انقلاب اسلامی پیوست.
• سرهنگ سیدابراهیم حجازی
در یك خانواده كارگری در آغاجری تولد یافت وی سالهای جوانی و تحصیل را در مناطق نفت خیز جنوب گذرانید و در اهواز تحصیلات دوره دبیرستان را به پایان رسانید و سپس به دانشگاه پلیس راه یافت وی تا قبل از انقلاب در شهرهای تهران، اهواز، دزفول، خرمشهر با سمت افسر راهنمایی و تا قبل از پیروزی انقلاب با سمت رئیس راهنمایی و رانندگی خرمشهر و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به انتخاب روحانیت مبارز و مرد قهرمان پرور خرمشهر به عنوان اولین رئیس شهربانی خرمشهر منصوب گردید وی بعد از یكسال خدمت در این سمت به تهران منتقل شد و در پست های رئیس كلانتری 14، عضو كمیته پاكسازی و بازسازی شهربانی، رئیس پلیس هواپیمایی كشوری، رئیس پلیس تهران، رئیس اداره اطلاعات شهربانی خدمت كرد و در تاریخ 18 شهریورماه 1360 به سرپرستی شهربانی كل جمهوری اسلامی منصوب شد.
• سرهنگ جلیل صمیمی
در سال 1336 وارد دانشكده افسری شهربانی شد و پس از طی دوره دانشكده مدت 9 سال در كلانتری های تهران خدمت كرد وی سپس به استان كرمانشاه منتقل شد و حدود 9 سال نیز در كلانتری های مختلف شهر كرمانشاه انجام وظیفه نمود وی پس از آن به سمت رئیس آگاهی و رئیس پلیس این شهر منصوب شد سرهنگ صمیمی پس از پیروزی انقلاب اسلامی مدت یك سال معاون انتظامی شهربانی در استان كرمانشاه بود و بعد به ریاست شهربانی این استان و پس از آن به ریاست شهربانی استان خراسان منصوب شد سرهنگ جلیل صمیمی در تاریخ 23 دی 61 به ریاست شهربانی كل كشور منصوب گردید از عمده فعالیت های وی در دوره ریاستش در شهربانی می توان به فعال نمودن دانشگاه پلیس و مراكز آموزش شهربانی، تشكیل تیپ رزمی ایثار برای حضور پرشورتر كاركنان شهربانی در جبهه ها و بالا بردن سطح كارآیی سازمان شهربانی رسیدگی به مسایل رفاهی كاركنان و بخصوص مسكن، احداث شهربانی در شهرها، شركت در سمینارهای پلیس بین الملل، تشكیل جهاد بازسازی در شهربانی و ... اشاره كرد. سرهنگ صمیمی در تاریخ 30 تیر 1366 پس از 5 سال خدمت در این پست به سمت مشاور وزیر كشور در امور انتظامی منصوب شد.
• سرتیپ رضا نیك نژاد
در سال 1314 در شهر كرمانشاه متولد شد. قبل از انقلاب اسلامی در استان های كرمانشاه و خوزستان مشغول خدمت بود و پس از پیروزی انقلاب اسلامی عهده دار ریاست شهربانی كردستان گردید و در جهت بازسازی مجدد شهربانی این شهر در غائله كردستان به مدت دو سال و نیم فعالیت نمود. سرتیپ نیك نژاد سپس به ریاست پلیس تهران منصوب شد و بعد از آن به سمت معاونت اداری و قائم مقام رئیس شهربانی انتخاب و بالاخره به ریاست شهربانی جمهوری اسلامی ایران منصوب گردید. از مهمترین كارهای سرهنگ نیك نژاد كه در آذرماه 1366 بنا به درخواست وزیر كشور وقت و موافقت حضرت امام (ره) به درجه سرپرستی نایل آمد. حضور بیشتر در صحنه جامعه و ایجاد ارتباط نزدیك با مردم و ارتباط با مسئولین و سروسامان دادن به وضعیت لجستیك شهربانی و ... را می توان نام برد. سرتیپ نیك نژاد در 9 تیرماه 1369 جای خود را به سرتیپ مرتضوی داد و به سمت مشاور وزیر كشور در امور انتظامی منصوب گردید.
• سرهنگ امان الله مرتضوی
در تاریخ 9 تیرماه 1369 با حكم مقام معظم رهبری سرهنگ امان الله مرتضوی به درجه سرپرستی مفتخر و به ریاست شهربانی جمهوری اسلامی ایران منصوب شد. سرتیپ مرتضوی قبل از انتصاب به ریاست شهربانی ریئس شهربانی استان هرمزگان بود. وی قبل از آن نیز در حفاظت اطلاعات شهربانی خدمت می كرد. سرتیپ مرتضوی در طول ریاستش در شهربانی در هماهنگی جهت طرح ادغام نیروی انتظامی تلاش بسیار كرد. وی تا زمان شروع اجرای طرح ادغام نیروی انتظامی در سمت ریاست شهربانی بود و در واقع وی آخرین رئیس شهربانی قبل از ادغام نیروهای انتظامی بوده است.
فرماندهان نیروی انتظامی از سال 1370 تا كنون
• سرتیپ محمد سهرابی
در سال 1319 در طبس متولد شد و پس از اتمام دوره متوسطه وارد دانشكده افسری نیروی زمینی شد وی پس از فارغ التحصیلی از دانشكده افسری به خدمت ژاندارمری جمهوری اسلامی درآمد و به خدمت در این سازمان پرداخت. سرتیپ سهرابی در بهمن ماه 1357 به فرماندهی ژاندارمری استان گیلان منصوب شد و از آن پس در مسئولیت ها و رده های مختلف فرماندهی خدمت كرد. سرتیپ سهرابی در تاریخ 20/11/63 طی حكمی از سوی وزیر كشور وقت به سمت فرماندهی ژاندارمری برگزیده شد و تا ادغام نیروی انتظامی در این سمت باقی بود. سرتیپ محمد سهرابی در تاریخ 12/1/70 با حكم مقام معظم رهبری با عنوان اولین فرمانده نیروی انتظامی منصوب گردید. سازماندهی طرح ادغام و برنامه ریزی جهت پیشبرد ماموریت های نیروی انتظامی از عمده عملكرد سرتیپ سهرابی در زمان فرماندهی در نیروی انتظامی بود.
• سرتیپ سیف ا.. اللهی
در سال 1336 در خانواده مذهبی متولد شد.وی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در رشته فیزیك دانشگاه صنعتی شریف تحصیل كرد و همزمان با آن در مدرسه حقانی فقه نیز به تحصیل حوزوی پرداخت. سرتیپ سیف اللهی از مؤسسین سپاه پاسداران اصفهان بود و طی حكمی از سوی حضرت امام جهاد سازندگی این استان را نیز تاسیس كرد. وی جزء گروه دانشجویان مسلمان پیرو خط امام بود و مدتی مسئولیت اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ریاست ستاد مركزی سپاه و همچنین فرماندهی سپاه دوم سیدالشهدا را برعهده داشت. آخرین سمت 12/1/70 فرماندهی حفاظت اطلاعات این نیرو بود. سرتیپ سیف اللهی در دوم مهرماه 71 با حكم رهبر معظم انقلاب به سمت فرماندهی نیرو منصوب شد وی در طول فرماندهی اش در نیروی انتظامی در انجام این نیرو و سروسامان دادن به طرح ادغام نیروهای انتظامی تلاش بسیاری كرد.
• سرتیپ هدایت لطیفیان
در تاریخ 27 بهمن75 با حكم مقام معظم رهبری و فرمانده كل قوا به سمت فرماندهی نیروی انتظامی ایران منصوب شد. وی قبل از انتصاب به این سمت در مسؤولیت های حساس نظامی و انتظامی از جمله در قرارگاه حمزه سیدالشهداء تلاش ها و فداكاری های زیادی از خود نشان داد و در دوران دفاع مقدس منشاء خدمات مؤثری گردید. وی از فرماندهان عالی رتبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود و آخرین سمت وی در سپاه مسئولیت معاونت برنامه و بودجه ستادكل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود. سرتپ لطیفیان در طول زمان تصدی فرماندهی نیروی انتظامی در اجرای نظم و انضباط در ناجا ساماندهی پاسگاهها و كلانتری ها و همچنین تجهیزات و تقویت نیروی انتظامی گسترده ای را انجام داد و مقام معظم رهبری در مورد ایشان فرمودند: در دوران مسئولیت امیر سرتیپ هدایت لطیفیان تلاش ارزنده و كم سابقه ای در اعتلای نیروی انتظامی به كار رفته و برنامه ریزی امیدبخش و كارآمد در كنار مجاهدت های شبانه روزی امیر نامبرده نقش بسزایی در افزایش موفقیت و كاهش مشكلاتی كه به عوامل بیرون از آن نیرو وابسته نیست ایفا كرده است.
• سرتیپ پاسدار خلبان محمدباقر قالیباف
در سال 1340 در مشهد متولد شد. وی دوران تحصیل را در این شهر سپری كرد همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی سردار قالیباف فعالیت خود را در بسیج آغاز كرد و با شروع غائله كردستان به آن شهر و سپس با آغاز جنگ تحمیلی به جبهه های جنوب عزیمت نمود وی در طول مدت جنگ و در همان اولیه تاسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عضویت سپاه درآمد. وی در جبهه های جنگ اغلب مسئولیت اطلاعات عملیات جنگ را به عهده داشت بعد در مسئولیت فرماندهی گردان و فرماندهی تیپ امام رضا(ع) نیز فعالیت كرد. وی در سال61 به فرماندهی لشكر نصر خراسان منصوب شد و سپس در فرماندهی لشكر 25 كربلا كار خود را دنبال كرد. سرتیپ قالیباف بعد از پایان جنگ تحمیلی فرمانده قرارگاه نجف بود و سپس به جانشینی نیروی مقاومت بسیج منصوب شد. وی قبل از انتصاب به فرماندهی نیروی انتظامی فرمانده نیروی هوایی سپاه پاسداران بود.
رسیدگی به وضعیت معیشت كاركنان ناجا، ارتباط گسترده با مسئولین نظام، ایجاد پلیس 110، جلب مشاركت همگانی، مبارزه با ناامنی و بازسازی وجهه ناجا از عمده كارهای سرتیپ قالیباف تاكنون بوده است.
• سرتیپ پاسدار اسماعیل احمدی مقدم
سردار اسماعیل احمدی مقدم در سال 1340 در محله نارمك تهران متولد شد. در سال 56 برای گذراندن دروس حوزوی عازم قم و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی عضو كمیته انقلاب اسلامی وپس از آن در سال 1358 وارد سپاه شد. سردار مقدم مدرك كارشناسی (لیسانس) خود را در رشته علوم اجتماعی ازدانشگاه تهران گرفت.وی همچنین مدرك كارشناسی ارشد مدیریت دفاعی خود را در دوره فرماندهی و ستاد ارتش اخذ و دوره دكترای علوم استراتژیك را در دانشگاه عالی دفاع ملی گذراند. سرتیپ پاسدار اسماعیل احمدی مقدم ،حضور 8 سال در جبهه های حق علیه باطل، فرماندهی سپاه سردشت،فرماندهی دانشگاه علوم انتظامی، معاون هماهنگ كننده ناجا،جانشینی نیروی مقاومت بسیج وفرمانده بسیج تهران بزرگ را در كارنامه خدمتی خود دارد. سردار مقدم در تیرماه سال 1384 با حكم فرمانده معظم كل قوا حضرت آیت الله خامنه ای به سمت فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.